Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΣΗΤΕΙΑΣ

Η Σητεία, μια παραθαλάσσια πόλη περίπου 12000 κατοίκων, είναι χτισμένη στο ανατολικότερο σημείο των βορείων παραλίων της Κρήτης, πριν το ακρωτήριο Σίδερο. Πρωτεύουσα της επαρχίας Σητείας, έχει δώσει και το όνομά της στον κόλπο, που απλώνεται στα πόδια της. Είναι γνωστή από την εποχή των Mινωιτών και κατοικήθηκε τόσο στους Κλασικούς χρόνους όσο και στην Ελληνιστική, Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Ενετική και Οθωμανική περίοδο. Απέχει 129 χλμ απ’ το Ηράκλειο, 64 χλμ απ’ τον Άγιο Νικόλαο και 61 απ’ την Ιεράπετρα. Κοντά της, στ’ ανατολικά, σε απόσταση 19 χλμ, βρίσκεται το Παλαίκαστρο με το ιδιαίτερης ομορφιάς και σημαντικού οικολογικού ενδιαφέροντος φοινικόδασος Βάι και τους σπουδαιότατους αρχαιολογικούς χώρους. Στον Πετρά, στα ανατολικά της πόλης, υπάρχουν ανασκαφές ενός τμήματος του αρχαίου οικισμού. Κάτω από τη Ενετική κατοχή η πόλη της Σητείας είχε καταστραφεί τρεις φορές. Το 1508 από ένα τρομερό σεισμό, το 1538 από πειρατές και το 1651 από τους Ενετούς για να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Για δύο αιώνες η Σητεία δεν υπήρχε σαν πόλη, μέχρι το 1869. Η σημερινή πόλη χτίστηκε το 1870.

ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

ΜΟΝΗ ΤΟΠΛΟΥ

Το ιστορικό κάστρο - μοναστήριο Τοπλού είναι ένα από τα πλουσιότερα και πιο σημαντικά μοναστήρια στην Κρήτη και βρίσκεται 6 χλμ βόρεια του Παλαικάστρου. Το σχήμα του είναι τετραγωνικό και είναι περιτριγυρισμένο από ένα δυνατό τείχος 10 μέτρα στο ύψος. Τους τοίχους του κοσμούν τοιχογραφίες του 14ου αιώνα, πολύ καλά διατηρημένες. Η ιστορία του Τοπλού είναι θυελλώδης. Του έχουν επιτεθεί πειρατές, αλλά και άλλοι εχθροί. Έπειτα από τη σφαγή των μοναχών από τους Τούρκους το 1821, το μοναστήριο ήταν ερημωμένο μέχρι το 1828. Το 1866, το χρόνο της μαζικής εξέγερσης των Κρητικών, για άλλη μια φορά οι Τούρκοι το ερήμωσαν. Βασανιστήρια και εκτελέσεις μοναχών έλαβαν χώρα στο χώρο της μονής. Παρ' όλη τη δύσκολη ιστορία του, πολλά έργα τέχνης έχουν σωθεί στο Τοπλού. Αρκετές διακεκριμένες εικόνες, μέσα στις οποίες και η εικόνα "Άξιον Εστί", που φιλοτέχνησε ο Ι. Κορνάρος το 1770.

MONΗ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ

Βγείτε δυτικά από τη Σητεία στον κεντρικό δρόμο για τον Aγιο Νικόλαο. Ο δρόμος προς το Μοναστήρι της Φανερωμένης είναι στα δεξιά. Υπάρχουν δύο δρόμοι που συναντιόνται στο μέσο. Μπορείτε να φτάσετε στο μοναστήρι μετά από 30 λεπτών οδήγηση σε ένα σχετικά καλό τσιμεντόδρομο. Όταν φτάσετε στη θάλασσα συνεχίστε κατά μήκος του δρόμου καθώς σκαρφαλώνει για δύο περίπου χιλιόμετρα μετά τη θάλασσα. Το μοναστήρι βρίσκεται στην άκρη μιας χαράδρας. Το όνομα του μοναστηριού (Φανερωμένη) δόθηκε από μια εικόνα της Μαριάμ που βρέθηκε σε μια μικρή σπηλιά δίπλα στην εκκλησία. Μια επιγραφή μνημονεύει την ανακαίνιση που έγινε το 1624. Οι τοιχογραφίες σ' αυτό το μοναστήρι του τέλους του δέκατου τέταρτου αιώνα χρονολογούνται στο 1455 και είναι μαυρισμένες από τον καπνό που προκάλεσαν οι Τούρκοι με φωτιά.

ΦΑΡΑΓΓΙΑ

ΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΗΣ ΖΑΚΡΟΥ

Σε μικρή απόσταση από τη Επάνω Ζάκρο ξεκινά το πανέμορφο φαράγγι, που τελειώνει στή Κάτω Ζάκρο κοντά στο Μινωϊκό ανάκτορο. Πρόκειται για εξαιρετικής ομορφιάς φαράγγι που στα ψηλά του τείχη υπάρχουν μεγάλες σπηλιές. Στις σπηλιές αυτές βρέθηκαν τάφοι από τη Μινωϊκή εποχή και μέσα σε αυτούς ευρήματα μεγάλης αρχαιολογικής αξίας. Λόγω των τάφων αυτών μάλιστα το φαράγγι ονομάζεται "Φαράγγι τών Νεκρών" καί οι σπηλιές "Σπηλιές τών Νεκρών". Μπορείτε να αφήσετε το αυτοκίνητό σας στο χωριό της Πάνω Ζάκρου και να διασχίσετε το φαράγγι, φτάνοντας σε δύο περίπου ώρες στην Κάτω Ζάκρο. Από εκεί θα πάρετε το λεωφορείο του ΚΤΕΛ για να επιστρέψετε στην Πάνω Ζάκρο, όπου βρίσκεται το αυτοκίνητό σας. Ίσως είναι το μοναδικό φαράγγι στην ανατολική Κρήτη, το οποίο δεν χρειάζεται να το περπατήσετε ξανά για να επιστρέψετε. Σε όλα τα υπόλοιπα θα χρειαστείτε να λάβετε σοβαρά υπόψη τον παράγοντα της επιστροφής. Η ομορφιά του τοπίου, η ιστορική του σπουδαιότητα αλλά και τα έργα αναβάθμισής του που έγιναν τελευταία προσελκύουν μεγάλο αριθμό επισκεπτών κάθε χρόνο.

ΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΞΕΡΟΚΑΜΠΟΥ

Το φαράγγι του Ξερόκαμπου βρίσκεται σε μία έρημη και βραχώδη περιοχή μεταξύ "Aνω Ζάκρου" και του τουριστικού θέρετρου στον Ξερόκαμπο. Η είσοδός του βρίσκεται 500 μ. από τη θάλασσα, 1 χιλ. βορείως του οικισμού. Ήδη καθώς κατεβαίνετε από το χωματόδρομο ερχόμενοι από Ζάκρο προς τον Ξερόκαμπο αριστερά σας διακρίνετε το σχηματισμό του φαραγγιού. Το συνολικό μήκος του δεν υπερβαίνει τα 2-3 χιλ. Στο πρώτο χιλιόμετρο το φαράγγι είναι βατό και δεν υπάρχει καμία δυσκολία στην προσπέλασή του. Μετά χωρίζεται στα δύο, όπου το αριστερό μέρος του λίγο παραπάνω σταματά, ενώ αυτό που πρέπει να βαδίσετε είναι το δεξί, το οποίο συνεχίζεται για άλλο 1,5 χιλ. περίπου. Το κομμάτι αυτό είναι αρκετά δύσκολο να το διασχίσετε, διότι δεν υπάρχει μονοπάτι αφενός και αφετέρου υπάρχουν βράχια και θάμνοι που εμποδίζουν το πέρασμά του. Το φαράγγι σταματά πολύ κοντά στη μέση του δρόμου που οδηγεί από Ζάκρο στον Ξερόκαμπο.

ΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΗΣ ΖΙΡΟΥ

Άλλο ένα άγνωστο σχετικά φαράγγι είναι το φαράγγι της Ζίρου. Από τον οικισμό του Ξερόκαμπου, καθώς παίρνετε το δρόμο για να ανεβείτε στο οροπέδιο της Ζήρου σε 2 χλμ απόσταση, διακρίνετε το φαράγγι, καθώς ανεβαίνετε τις στροφές. Αρχίζει από 50 μέτρα υψόμετρο και καταλήγει στο μικρό οροπέδιο Λαμνώνι, 4 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του οικισμού της Ζήρου. Η ανάβαση του φαραγγιού είναι σχετικά κουραστική και συστήνουμε τους επισκέπτες που θέλουν να διασχίσουν το φαράγγι να ξεκινήσουν από πάνω κατηφορίζοντας προς τα κάτω. Με αυτό τον τρόπο θα χρειαστείτε περίπου 2 ώρες και δεν θα κουραστείτε σχεδόν καθόλου. Σ' όλη τη διάρκεια της πεζοπορίας απολαμβάνετε την ομορφιά των άγριων τοιχωμάτων του φαραγγιού σε συνδυασμό με την πανοραμική θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος. Είναι ίσως το φαράγγι με τη λιγότερη βλάστηση στην ανατολική Κρήτη, διότι σε όλη σχεδόν τη διαδρομή δεν θα βρείτε ούτε ένα δέντρο, παρά μονάχα θάμνους και βράχια. Η καλύτερη εποχή για να το περάσετε είναι από Νοέμβριο μέχρι Ιούνιο. Καθώς κατεβαίνετε το φαράγγι, η θέα που προσφέρει η υψομετρική διαφορα σε ορισμένα σημεία είναι καταπληκτική.